Türkiye’de Çocuk Nüfusu Azalma Eğiliminde

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2025 yılı çocuk istatistiklerine göre, Türkiye’de çocuk nüfusu 21 milyon 375 bin 930 olarak kaydedildi. Bu sayı, toplam nüfusun yüzde 24,8’ine karşılık geldi. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre ülke nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi olurken, çocukların yüzde 51,3’ünü erkekler, yüzde 48,7’sini ise kızlar oluşturdu.

Birleşmiş Milletler tanımına göre 0-17 yaş grubunu kapsayan çocuk nüfus oranının yıllar içinde azaldığı görüldü. Bu oran 1970’te yüzde 48,5 iken 1990’da yüzde 41,8’e, 2025’te ise yüzde 24,8’e geriledi. Nüfus projeksiyonları, bu düşüşün ilerleyen yıllarda da süreceğine işaret ediyor.

Avrupa Birliği ülkeleriyle karşılaştırıldığında, Türkiye’nin çocuk nüfus oranının yüzde 24,8 ile AB ortalaması olan yüzde 17,6’nın üzerinde olduğu belirlendi. Türkiye’de çocuk nüfus oranının en yüksek olduğu il yüzde 43,3 ile Şanlıurfa olurken, en düşük oran yüzde 15,9 ile Tunceli’de görüldü.

Hanehalkı verilerine göre, toplam 26 milyon 977 bin 795 hanenin yüzde 41,9’unda en az bir çocuk bulunuyor. Bu oran Şanlıurfa’da yüzde 68,2 ile en yüksek seviyeye ulaşırken, Tunceli’de yüzde 27,3 ile en düşük düzeyde kaldı.

Yaş gruplarına bakıldığında, çocuk nüfusun en büyük bölümünü 10-14 yaş aralığı oluştururken, doğum istatistiklerine göre 2024 yılında 937 bin 559 bebek dünyaya geldi. Doğumların büyük çoğunluğunu tekil doğumlar oluşturdu.

Sağlık alanında ise hastanede gerçekleşen doğum oranının yüzde 99,4’e çıktığı, aşılama oranlarının yüksek seviyesini koruduğu görüldü. Türkiye genelinde doğuşta beklenen yaşam süresi 78,1 yıl olarak hesaplanırken, kadınların erkeklere göre daha uzun yaşadığı belirlendi.

Eğitim verileri, 5 yaş grubunda okullaşma oranının yüzde 82,5 olduğunu ortaya koyarken, ilkokulda bu oran yüzde 95,4’e kadar yükseldi. Ortaöğretimde ise net okullaşma oranı yüzde 82,9 olarak kaydedildi.

Öte yandan çocuklara verilen isimlerde de öne çıkan tercihler dikkat çekti. Erkek bebeklerde Alparslan, Göktuğ ve Metehan; kız bebeklerde ise Alya, Defne ve Gökçe en çok tercih edilen isimler arasında yer aldı.

Sosyal göstergeler, çocukların yüzde 36,8’inin yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olduğunu ortaya koyarken, çocuk bağımlılık oranının da yıllar içinde azaldığı görüldü. Ayrıca resmi kayıtlara göre çocuk yaşta evlilik oranlarında önemli bir düşüş yaşandı.

Boşanma verilerine göre, velayeti belirlenen çocukların büyük kısmı annelere verilirken, ölüm istatistikleri çocuk ölümlerinde en yaygın nedenin dışsal yaralanmalar ve zehirlenmeler olduğunu gösterdi. Bebek ölüm hızında ise geçmiş yıllara kıyasla düşüş kaydedildi.